Rodzaje i działanie bezpieczników

Bezpieczniki są kluczowym elementem każdej instalacji elektrycznej, mając za zadanie chronić obwód przed przeciążeniem i zwarciem. Wyróżniamy wiele typów bezpieczników, a dwa z nich to bezpieczniki automatyczne typu ES oraz bezpieczniki topikowe.

Bezpieczniki automatyczne typu ES

Bezpieczniki automatyczne typu ES (ang. miniature circuit breaker, MCB) wykorzystują dwa elementy: termiczny i elektromagnetyczny. Element termiczny reaguje na przeciążenia, czyli na sytuacje, gdy prąd w obwodzie jest nieco wyższy od wartości nominalnej, ale przez długi czas. Element elektromagnetyczny natomiast odpowiada za szybkie wyłączenie obwodu w przypadku zwarcia, gdy prąd gwałtownie rośnie.

Rodzaje bezpieczników automatycznych typu ES zależą od charakterystyki wyłączania:

  1. Charakterystyka B: Reagują na prądy od 3 do 5 razy większe od prądu nominalnego. Przeznaczone do zastosowań domowych.

  2. Charakterystyka C: Reagują na prądy od 5 do 10 razy większe od prądu nominalnego. Używane przede wszystkim w przemyśle.

  3. Charakterystyka D: Reagują na prądy od 10 do 20 razy większe od prądu nominalnego. Stosowane są tam, gdzie występują duże prądy rozruchowe, na przykład w silnikach.

  4. Charakterystyka K, Z: Reagują na prądy od 2 do 3 (K) i od 2 do 2,5 (Z) razy większe od prądu nominalnego. To bezpieczniki z krótką charakterystyką zwłoki.

Bezpieczniki topikowe

Bezpieczniki topikowe, posiadają cienki drut, zwany elementem topikowym. W przypadku przeciążenia lub zwarcia, ten drut się topi, przerywając obwód.

Rodzaje bezpieczników topikowych:

  1. Szybko działające: Zapewniają szybkie topienie się drutu w przypadku przeciążenia. Stosowane w urządzeniach szczególnie wrażliwych na przeciążenia, takich jak układy elektroniczne.

  2. Opóźnione: Projektowane są tak, aby opóźniać topienie się drutu. Stosowane są w urządzeniach, które mogą krótkotrwale znieść przeciążenie, na przykład w silnikach elektrycznych.

Pamiętaj, że bezpieczniki topikowe są jednorazowego użytku – po przetopieniu muszą być wymienione na nowe. W przypadku wszystkich bezpieczników, ich prawidłowy dobór i montaż powinien być powierzony wykwalifikowanemu elektrykowi.